Полска мора да го признае бракот на двајца мажи склучен во Германија. Пресудата го означува одбивањето како прекршување на правото на Европската Унија.
На 25 ноември Судот на Европската Унија (Луксембург) реши во случајот C-713/23 дека земјите-членки на ЕУ се должни да го признаат бракот на двајца граѓани на Европската Унија од ист пол, доколку е легално склучен во друга земја-членка, и тоа за целите на остварување на правата што произлегуваат од правото на ЕУ, особено слободата на движење и правото на семеен живот.
Пресудата доаѓа по повеќегодишен спор на двајца полски граѓани кои склучиле брак во Германија и побарале нивната германска венчаница да биде препишана во полската матична книга. Полските власти, меѓутоа, го одбија барањето со образложение дека полското право не дозволува брак меѓу лица од ист пол.
Но според денешната пресуда, таквото постапување е спротивно на правото на ЕУ.
Судот реши: прекршување на слободата на движење и на семејниот живот
Судот нагласи дека областа на семејното право навистина спаѓа во надлежност на државите, но тие мора да ја вршат оваа надлежност во согласност со правото на ЕУ.
Во конкретниот случај важи дека:
* двајцата сопрузи се граѓани на ЕУ,
* нивниот брак е легално склучен во Германија,
* двојката ја искористила слободата на движење и престој,
* одбивањето на препис би значело дека во Полска би биле принудени да живеат „како туѓи лица“.
Судот констатира дека одбивањето да се признае таков брак:
* задира во правото на слободно движење и престој,
* го крши правото на почитување на приватниот и семејниот живот (член 7 од Повелбата за основни права на ЕУ),
* може да предизвика значителни административни и животни потешкотии – од домување до социјални и даночни прашања.
Двојката, на тој начин, по нивното враќање во Полска, не би можела да го продолжи својот „вообичаен семеен живот“ кој го создала во друга земја-членка.
Признавањето не значи дека државата мора да воведе истополови бракови
Судот објасни дека обврската да се признае странски брак не претставува обврска да се измени националната дефиниција на бракот.
Според Судот, обврската за признавање не ја нарушува националната идентичност ниту го загрозува јавниот поредок на државата од која потекнуваат сопружниците. Тоа не значи дека таа држава треба во своето внатрешно право да го регулира бракот меѓу две лица од ист пол.
Полското право знае само еден начин за признавање брак склучен во странство: препис на венчаницата во полската матична книга. Полските власти го одбиваа овој чекор кога се работеше за истополови парови.
Судот реши:
Бидејќи преписот е единствениот инструмент предвиден со полското право што овозможува бракот склучен во друга земја-членка навистина да биде признат од административните органи, Полска е должна да го применува овој инструмент без разлика дали станува збор за бракови меѓу лица од ист пол или меѓу лица од спротивен пол.
Обврзувачки карактер на пресудата
Пресудата е обврзувачка за сите национални судови кои ќе се занимаваат со слични случаи. Полскиот Врховен управен суд сега мора да пресуди во согласност со толкувањето дадено од Судот на ЕУ.
Одлуката се темели на одредбите од ЕУ за граѓанството на Унијата и на Повелбата за основни права на ЕУ, особено на член 7 кој го гарантира правото на почитување на приватниот и семејниот живот.
Практично, тоа значи:
* Странската венчаница на двајца полски граѓани од ист пол мора да биде препишана,
* нивниот брак мора да биде признаен за целите на правото на ЕУ,
* полските органи во иднина мора да постапуваат на ист начин и во сите други вакви случаи.
Извор: https://svazpn.cz/cz/news/87081-stejnopohlavn-manelstv-uzaven-v-lensk-zemi-mus-uznvat-cel-eu
