Украинската Православна Црква извојува значајна правна победа откако Украинскиот апелационен суд пресуди дека државната експертиза од 2023 година, според која Украинската Православна Црква останува дел од Московската Патријаршија, била спроведена со суштински прекршувања на процедурата.
На 6 април 2026 година, Шестиот административен апелационен суд донесе одлука во предметот поведeн од Киевската Митрополија на канонската Украинска Православна Црква против Државната служба на Украина за етнополитика и слобода на совеста и нејзиниот претседател Виктор Јеленски.
Апелациониот суд ја поништи одлуката на првостепениот суд и ги призна клучните аргументи на Киевската Митрополија како основани. Судот пресуди дека неразгледувањето од страна на државната агенција на барањето на Украинската Православна Црква од 10 јануари 2023 година за изземање на пристрасните членови на експертската група било незаконско и претставувало суштинско прекршување на постапката.
Судот заклучи дека ова прекршување „предизвикува дефектност и на заклучокот од религиолошката експертиза и на оспорената наредба на Државната служба“. Врз основа на тоа, судот ги прогласи за незаконски дејствијата на Виктор Јеленски при одобрувањето на експертизата и ја поништи наредбата на Државната служба од 27 јануари 2023 година.
Одлуката стапи во сила веднаш по нејзиното донесување.
Заднина
Во јануари 2023 година, Државната служба ги објави резултатите од експертизата според кои Украинската Православна Црква останува дел од Московската Патријаршија, и покрај тоа што Црквата во мај 2022 година усвои нов статут со кој прогласи независност.
Експертизата беше наложена од претседателот Зеленски по директивата на Советот за национална безбедност и одбрана од декември 2022 година, со која требаше да се идентификуваат верските организации „поврзани со центри на влијание во Руската Федерација“.
„Експертската група“ заклучи дека „статусот на Украинската Православна Црква како структурна единица на Руската Православна Црква, која ужива одредени права на независност, но не претставува автокефална Црква, останува непроменет“.
Сепак, Украинската Православна Црква уште во почетокот на јануари 2023 година поднела жалба со барање пристрасните членови да бидат исклучени од експертската група и во неа да бидат вклучени меѓународни експерти. Тоа барање било игнорирано.
Политички контекст
Политичкиот контекст на експертизата дополнително беше истакнат со разрешувањето на Елена Богдан, поранешната раководителка на Државната служба, помалку од една недела по указот на Зеленски.
Богдан повеќепати изјавуваше дека Статутот на Украинската Православна Црква ја потврдува независноста на Црквата и предупредуваше дека нејзина забрана би предизвикала општествена нестабилност.
Нејзиниот наследник, Виктор Јеленски, ја надгледуваше експертизата која апелацискиот суд сега ја прогласи за незаконска.
Извор: https://uoc-news.church/2026/04/30/apelyacijnij-sud-skasuvav-visnovok-religijeznavchoji-ekspertizi-statutu-upc-zobov%ca%bcyazav-dess-jiji-pererobiti/ преку: https://orthochristian.com/177280.html
