Во вторник, на 18 ноември 2025 година, на Православниот богословски факултет во Белград се одржа промоција на зборникот трудови „Ава Јустин – залог на преданието“. Промоцијата ја отвори јереј проф. д-р Србољуб Убипариповиќ, декан на Православниот богословски факултет. Во поздравното слово истакна дека ова вечерно собир не е само формално претставување на една книга, туку собирање околу делото и личноста на Преподобниот Јустин Ќелиски, чиј духовен и богословски печат е длабоко вткаен во историјата на факултетот.
На промоцијата присуствуваа и Неговата Светост Српскиот Патријарх г. Порфириј и Преосвештениот Епископ Јаков Стобиски, заедно со многубројни гости од црковниот и академскиот живот,
Говорници беа учесниците на научниот собир, чии трудови се застапени во зборникот: Митрополитот бачки д-р Иринеј, протојереј-ставрофор проф. д-р Владимир Вукашиновиќ и ѓакон проф. д-р Владан Таталовиќ. Нивните излагања му дадоа широчина и длабочина на претставувањето на книгата, секој од свој агол откривајќи го значењето на богословието на Јустин за современото време.
Претставениот зборник обединува шеснаесет трудови од научниот собир посветен на значајниот трократен јубилеј: 130 години од раѓањето, 45 години од упокојувањето и 10 години од пренесувањето на моштите на преподобниот Јустин Ќелиски. Како што беше истакнато, трудовите не нудат само академска анализа, туку откриваат искуствено богословие кое Јустин го градел преку живиот однос со Христос и непрекинатиот живот на Црквата.
Високопреосвештениот митрополит Бачки д-р Иринеј истакна дека секое време, особено денешното, носи опасност од самоуверени, самодоволни и горделиви „теолози“. Ава Јустин, напротив, секогаш говорел како сведок на Црквата, а не како носител на лична теорија или интелектуална конструкција. Тој не сакал да изнесе „нешто свое“, туку да го исповеда она што го примил и што го доживеал во живиот однос со Бога. Токму тоа го разликува неговото богословие од секоја сува академска анализа.
Говорејќи за значењето на зборникот, митрополит Иринеј истакна дека неговите страници ја изразуваат широчината и длабочината на богословието на Јустин, во кое јасно се гледа оддаденоста на мисијата на Христовата Црква. Потсети и на раниот труд на Јустин за религијата и филозофијата кај Достоевски, кој го напишал како петнаесетгодишен младич. Тој текст, според митрополитот, звучи како да е напишан денес, бидејќи Јустин уште во најраните трудови ја покажува способноста да ги препознае духовните потреби на времето и да понуди лек што се наоѓа во Христос. Тоа е она што го прави богословието пророчко, независно од времето во кое е напишано.
Во завршната порака, митрополит Иринеј им упати повик на студентите и младите теолози да останат верни на духот на своите учители, особено на отец Јустин, кој како „жива книга на Духот“ ја посведочил Христовата вистина. Потсети на тропарот посветен на ава Јустин, во кој се вели дека со своето учење и живот излеал „богатство“ во срцата на верните. Тоа е патоказ, рече тој, кон пристаништето на спасението, кон кое стремат сите светии и кон кое нè повикуваат.
