На 6 септември 2026 година, во 14 недела по Педесетница, на празникот Собор на московските светители, Неговата Светост патријархот Московски и на сета Рус Кирил отслужи Божествена Литургија во соборниот храм „Христос Спасител“ во Москва.
По завршувањето на Литургијата, поглаварот на Руската Православна Црква ја предводеше московската литија со молебно пеење кон Пресвета Богородица и московските светители. За време на литијата верниците ги носеа Смоленската икона на Божјата Мајка, ковчег со честичка од моштите на благоверниот кнез Димитриј Донски и иконата на московските светители.
По историската траса, заедно со Неговата Светост поминаа архијереи и свештенство, монаси, членови на општествени организации, претставници од властите и многубројни верници.
По пристигнувањето на крстосницата на Фрунзенскиот кеј и Хамовничкиот бедем, патријархот, архијереите и свештенството отслужија молебен кон Божјата Мајка и кон благоверниот кнез Димитриј Донски.
По завршувањето на молебенот, Неговата Светост им се обрати на верниците со првосвештеничко слово, во коешто, помеѓу останатото, истакна:
„Денес имаме радост да ја видиме Смоленската икона на Божјата Мајка како главна светиња на празникот. За мене како архипастир, чии 25 години од животот се поврзани со Смоленск, ова е особено драгоцено.“
„Денес оваа прославена икона е меѓу нас. И, секако, во нашите молитви, обраќајќи ѝ се на Пресвета Богородица, треба да ја молиме нејзината Закрила да се простира над нашата татковина, над нашата земја. Зашто, како што се вели во една од молитвите, „мнозина се кренаа против нас“. Не затоа што сме им направиле нешто лошо на другите, туку затоа што за мнозина ние претставуваме неприфатлив пример: ние ја соединуваме современата држава со нејзината развиена наука, техника и различни други страни на современиот живот — со православната вера.“
„Собираме илјадници луѓе кои не се откажуваат од верата. И тоа не се само постари луѓе — тоа се луѓе од различна возраст и со различен општествен статус. Тоа сведочи дека Господ ја приклонил Својата милост над нашата Татковина, која ги помина страшните години на прогон од безбожниците и ги искуси страдањата за верата. А денес ги имаме сите можности да Го прославуваме Господа во нашата Татковина, да се молиме за нашата земја, за нашиот православен Претседател, за нашето воинство и за целиот народ. А секој во своите молитви се моли за своите роднини и блиски.“
„Додека Царицата Небесна ги слуша овие молитви, дотогаш Таа ќе собира илјадници и илјадници луѓе кои се поклонуваат пред Нејзиното Пресвето име и се молат пред Нејзината чудотворна икона. Закрилата на Пречистата Царица Небесна нека биде над нашата Татковина, над градот Москва, над градот Смоленск (бидејќи иконата е од Смоленск) и над сите градови и места на нашата Татковина!“
„Нека ја укрепува духовната сила на нашиот народ. Нека ја укрепува верата кај луѓето, особено кај младите, бидејќи тие, како што се вели, се иднината — тие треба да го продолжат делото на своите татковци и дедовци. Господ да даде новата генерација млади да ја сочува православната вера, љубовта кон Русија, кон својата Татковина, за да може да извршува дела не помалку значајни од претходните генерации.“
Потоа литијата повторно продолжи до ѕидините на Новодевичкиот манастир, каде беше отслужен молебен кон московските светители.
Московската литија до Новодевичиот манастир е една од најстарите и најзначајните литии во историјата на Руската православна црква. Историјата на „крстниот пат“ од Кремљ до Новодевичкиот манастир е поврзана со пренесувањето на Смоленската икона на Пресвета Богородица.
Древната икона на крајот од XIV век била пренесена во Москва и поставена во Благовештенскиот собор на Кремљ, од каде што подоцна, на барање на жителите, била вратена во Смоленск. Иконата свечено била испратена од градот, а во кремљскиот собор останал верен препис од иконата.
На 13 мај 1524 година великиот кнез Василиј III, во чест на освојувањето на Смоленск во 1514 година, го основал Новодевичиот манастир на местото каде што се разделиле со чудотворната икона, на брегот на реката Москва.
На 28 јули 1525 година, по негова заповед, од Благовештенскиот собор на московскиот Кремљ во манастирот свечено била пренесена иконата на Богородица „Одигитрија Смоленска“. Процесијата ја предводеле самиот Василиј III и митрополитот Даниил. Во спомен на овој настан бил воспоставен годишен празник со крстен пат од Кремљ до Новодевичкиот манастир.
Во 1612 година обителта била речиси целосно ограбена, кога руските ополченици ги опколиле последните полски интервенти што биле во неа. Манастирот бил обновен од првите Романови и станал место на царски поклоненија.
Традицијата на одржување на „Смоленскиот крстен пат“ на 28 јули/10 август не била прекината речиси четири века. До времето на Петар I процесијата постојано ја предводеле руските владетели и патријарси, а потоа, до 1917 година — московските митрополити. Овој настан имал особено значење за Московјаните, кои верската свеченост ја поврзувале со народни веселби на Девичје поле.
Во 2025 година традицијата на Московската литија до ѕидините на Новодевичкиот манастир беше обновена.






















